Economische ontwikkeling
Jaarverslag 1982
Buurtbank, meer dan
bank-in-de-buurt
Van de meer dan 300
kantoren in het werkgebied
van de Centrumbank kan
gezegd worden dat het
'buurtbanken' zijn. Een
gegeven dat meer wil
zeggen dan 'een bank in de
buurt'. Immers ons
dienstenpakket is afge
stemd op het financiële
leven van de particulier. En
die particulier moet net als
zijn dagelijkse boodschap
pen, zijn financiële zaken
dichtbij kunnen doen. De
Centrumbank wil voor hem
een goede, vertrouwde
buur zijn die hem met raad
en daad terzijde kan staan.
Algemeen
De economische situatie is in het verslagjaar ongunstiger geworden.
In een groot aantal landen van de geïndustrialiseerde wereld liep de economische
activiteit terug en steeg de werkloosheid. Ook de wereldhandel, die de afgelopen
jaren redelijk op peil was gebleven, gaf in de loop van 1982 een daling te zien.
In Nederland breidde de economische inzinking zich eveneens uit. Mede onder
invloed van de somberder wordende vooruitzichten omtrent het herstel van onze
economie en de geringe winstgevendheid van het bedrijfsleven -gemiddeld
genomen maakten de industriële bedrijven in 1982 zelfs geheel geen winst - liepen
de investeringen verder terug. De investeringen in woningen daalden met 6%.
Ook de particuliere consumptie en de materiële overheidsbestedingen liepen terug
terwijl de export als gevolg van de vermindering van de uitvoer van aardgas 1 lager
uitkwam dan in 1981.
In samenhang met de hierboven geschetste ontwikkeling daalde de produktie in de
diverse sectoren van ons bedrijfsleven met circa 2%Deze produktiedaling ging
gepaard met een verlies van circa 110.000 arbeidsplaatsen. Bovendien steeg in de
loop van het jaar het arbeidsaanbod met circa 54.000 man. Deze factoren hebben
ertoe geleid dat de werkloosheid in het verslagjaar met 156.000 arbeidsplaatsen is
toegenomen tot een jaargemiddelde van 542.000. Eind 1982 waren er 616.000
werklozen. Dit cijfer komt overeen met 14,3% van de afhankelijke beroepsbevolking.
Door de enorme stijging van de werkloosheid is de sanering van het overheidsbudget
ernstig bemoeilijkt. Ondanks een aantal beleidsombuigingen steeg het
financieringstekort van de overheid van 8,2% tot 9,4% van het nationaal inkomen.
Hoewel de prijsstijging gemiddeld genomen slechts terugliep van 6,7% in 1981 tot
6% in 1982, geeft het verloop van de prijsontwikkeling aan dat de inflatie duidelijk op
zijn retour is. Voor 1983 wordt gerekend met een cijfer van 2,5%. De voorwaarden om
tot een redelijke prijsstabiliteit te komen lijken derhalve aanwezig. Met name voor
spaarders is dit een verheugende ontwikkeling.
Gunstig was voorts de daling van de rente op de geid- en kapitaalmarkt. Op de
kapitaalmarkt bedroeg deze daling bijna 4 punten, op de geldmarkt zelfs 5,5.
Reëel, dat wil zeggen na correctie voor de inflatie, bleef de rente bijzonder hoog. Inde
loop van het jaar daalde de reële rentevoet op de kapitaalmarkt slechts met ruim een
half punt tot even beneden de 4%In het verleden, toen het financieringstekort veel
geringer was, beliep de reële rente veelal 1
Monetaire ontwikkeling
De groei van de liquiditeitenmassa was in het verslagjaar groter dan de toeneming
van het nationaal inkomen. De liquiditeitsquote, die de verhouding tussen beide
grootheden aangeeft steeg met 21/2 procent tot 39.
De binnenlandse liquiditeitscreatie kwam geheel voor rekening van de
geldscheppende instellingen waar de groei van de lange activa, die voor een
belangrijk deel bestond uit lange uitzettingen bij de overheid, onvoldoende kon
worden opgevangen door een toeneming van de lange middelen. Dit hield verband
met een vermindering van de aanwas van de spaartegoeden. De korte
kredietverlening aan de private sector, die sedert 1978 terug loopt, was in 1982 30%
lager dan in 1981 en beliep f 2,5 miljard.
Bij de overheid vond liquiditeitsvernietiging plaats, als gevolg van consolidatie van de
vlottende schuld. De binnenlandse liquiditeitscreatie bedroeg in 1982 f 6,2 miljard
terwijl de toevloeiing van liquiditeiten uit het buitenland f 4,4 miljard beliep.
15
